روشمار: ۲۴ آذر؛ ساخت کاغذ در چین - آکابانو

آکابانو: مقاله مرتبط:

  • تمام مقالات روزشمار آکا ایران را مطالعه کنید

شبهه ای نیست که کاغذ از مهم ترین موادی است که انسان را در مرحله علم و تمدن با قدم های سریع پیش انداخته و در این راه به او کمک های بزرگ کرده است. تا قبل از آنکه انسان به ساختن کاغذ توفیق یابد در محیط محدود محصور بود و جز یک طبقه معین دیگران به آن دسترسی نداشتند و موادی که در آن ایام برای نوشتن بکار می رفت هم استعمال و حمل و نقل آن چندان آسان نبود، هم هرگز مانند امروز ذخیره کردن آنها امکان نداشت.

پیش از ساختن کاغذ، مردمان باستان برای ماندگار کردن نظرهای خود از کنده کاری روی سنگ و چوب و لوح های گلی بهره می گرفتند.

پاپیروس

آکابانو: روشمار: ۲۴ آذر؛ ساخت کاغذ در چین

laquo;خانبالیقraquo; نام قدیم پکن است که واژه ای ترکیبی از الفاظ ترکی است. لیق و لیک در ترکی پسوندهایی هستند که به آخر پاره ای از اسامی اضافه می شوند و معنای محل مربوط به آن اسم را بیان می کنند. ترکیب همین واژه با laquo;خانباraquo; که برگرفته از کلمه ترکی laquo;خانraquo; مانند laquo;چنگیزخانraquo; به عنوان یک مقام دولتی و یا اجتماعی است، معنای پایتخت و محل زندگی خان بزرگ را می دهد. کاغذ خانبالیق یا کاغذ چینی یا کاغذ ختایی در انواع مختلف ساخته می شد، اما با ضخامت نسبتاً زیاد، زیرا که روش کتابت با قلم موی چینی ها نیاز به کاغذ ضخیم مقاوم در مقابل آب داشت.

چینی های باستان نخست روی پارچه ابریشم می نوشتند، اما از نزدیک ۱۵۰ سال پیش از میلاد، آموختند که می توانند پوست درخت توت را خرد کنند، به صورت خمیر درآورند و از آن کاغذ بسازند. در سال ۱۰۵میلادی، یکی از درباریان، ماده جدیدی را برای امپراطور توصیف کرد که از پارچه های کهنه، پوست درختان، کنف و علف تهیه می شد و روی آن می نوشتند. به مرور زمان، شیوه تهیه کاغذ بهتر شد و آن را با الیاف گیاهانی مانند خیزران می ساختند.آن ها به کاغذهای خود ساقه های کتان و رشته های تور ماهی گیری کهنه نیز می افزودند تا محکم تر شود. هر چند این گیاهان در بیش تر جاها یافت می شدند، اما چینی ها شیوه ساختن کاغذ را به صورت راز نگه داشته بودند. این راز زمانی فاش شد که عرب های مسلمان در سال ۷۵۱ میلادی، اسیرانی را از چین با خود به سمرقند، از بزرگ ترین و شناخته شده ترین شهرهای دیرین ایران، آوردند. از جمله اسیرانی که laquo;صالح بن زیادraquo; از چین با خود به سمرقند آورد، کسانی بودند که در کار ساختن کاغذ مهارت داشتند. ایرانیان مسلمان شیوه ساختن کاغذ را از آنان یاد گرفتند و آن را بهبود بخشیدند و به زودی سمرقند بزرگ ترین مرکز خرید و فروش کاغذ در جهان شد.

یافته های باستان شناسی نشان می دهند که از قرن اول میلادی، در چین کاغذ وجود داشته است. چینی ها در قرن ششم اولین کارخانه کاغذسازی را در سمرقند احداث کردند. نخستین اسکناس نیز در سال ۱۰۲۴میلادی در چین تهیه و مبادله شد. شهر سمرقند برای سال ها بزرگ ترین مرکز ساختن و خرید و فروش کاغذ بود.

تاریخچه صنعت کاغذسازى در ایران

آنچه از مدارک و مستندات تاریخى برمى آید، این است که صنعت کاغذسازى از قرن هفتم هجرى به بعد در ایران وجود داشته و گسترش یافته است. در ایران فعالیت کاغذسازی اولین بار با تاسیس کارخانه مقواسازی و با استفاده از کاغذهای باطله در سال ۱۳۱۳ شمسی در کرج شروع شد.

,روزشمار,روزشمار ۲۴ آذر,روزشمار ۱۴ دسامبر,[categoriy]

در سال ۱۳۲۶ هجرى شمسى شرکتى با سرمایه گذارى چند تن از جمله laquo;حسن على حکمتraquo;، laquo;دکتر صلح دستraquo; و laquo;ژرژ عیسانیانraquo; تأسیس شد، اما بعد از ملى شدن صنعت نفت این تلاش ناموفق ماند. در سال ۱۳۴۴ اولین کارخانه کاغذسازى در هفت تپه خوزستان ایجاد شد و در ۱۳۴۶ شرکت کاغذ پارس تأسیس شد.

تاریخچه کاغذ در اروپا

کاغذسازی از شمال آفریقا به سرزمین های مسلمان نشین اروپا، یعنی جزیره سیسیل (صقلیه) در ایتالیا و شهرهای شاطبه و قرطبه در اسپانیا (اندلس) راه یافت و در سال ۱۲۷۶ میلادی در ایتالیا و اسپانیا به فراوانی به کار می رفت. نخستین بار زایران مسیحی که از زیارت گاهی در اسپانیا بازمی گشتند، چند تکه کاغذ ساخت مسلمانان را با خود به مرکز اروپا بردند. پیش از آن، اروپایی ها از کاغذ پوستی و پاپیروس برای نوشتن بهره می گرفتند.

اما کاغذ مسلمانان بر آن دو ماده نوشتنی برتری داشت. از این رو، بازرگانی نورنبرگی در سال ۱۳۹۰ میلادی نخستین کارخانه کاغذسازی را در آلمان بر پا کرد و در این کار از کاغذسازان ایتالیایی بهره گرفت که خود آن ها از شاگردان مسلمانان بودند. نخستین کارخانه کاغذسازی انگلستان نیز در سال ۱۴۹۰ کار خود را آغاز کرد که البته چیزی نبود جز یک آسیاب آبی از کار افتاده که برای خرد کردن چوب به کار گرفته شد.

کاغذ
کاغذسازی آرام آرام در اروپا گسترش یافت، اما تا سده نوزدهم میلادی، مانند سرزمین های اسلامی، به صورت دستی انجام می شد. کاغذسازان قالبی بزرگ و پهن داشتند که شبکه ای توری مانند از سیم های نازک به هم بافته شده داشت. قالب را در ظرف بزرگی فرو می بردند که دارای خمیری آبکی از چوب خرد شده درخت بود. سپس قالب را از ظرف بیرون می آوردند، در حالی که سطح آن را لایه نازکی از خمیر چوب پوشانده بود. آن گاه قالب را چنان به راست و چپ و عقب و جلو تکان می دادند تا لایه یک دست و همواری از خمیر چوب به وجود آید و آب آن نیز بیرون رود.

برگه خیس کاغذ را روی پارچه پشمی می گذاشتند و پارچه دیگری را روی آن برگه کاغذ می گذاشتند و برگه کاغذ دیگری را روی آن پارچه دومی می گذاشتند و همین طور برگه های کاغذی و پشمی را یک در میان روی هم می چیدند. در پایان، بسته به دست آمده را زیر ابزار فشرده کننده می گذاشتند تا آب آن بیرون بیاید. سپس کاغذها را در انباری آویزان می کردند تا خشک شوند. سرانجام، کاغذها را در حمام ژلاتین فرو می بردند و بار دیگر خشک می کردند تا آب زیادی را به خود نگیرند.

انگلیسی ها آخرین کشوری بودند که هنر کاغذسازی را یاد گرفتند. در تمام این سالها کاغذ به صورت دستی ساخته می شد تا این که در سال ۱۹۹۸ میلادی، یک شاگرد چاپخانه به نام laquo;لوئیس رابرتraquo; موفق به ساخت ماشینی شد که می توانست کاغذهایی به طول ۱۵-۱۲ متر بسازد اما به دلیل این که او امکانات مالی نداشت اختراع خودش را به کارخانه دار فرانسوی فروخت و این کارخانه دار فرانسوی به لندن رفت و در آنجا با دو برادر به نام های فورد و رینر آشنا شد، آنها هم به این ماشین علاقه مند شدند و روی آن سرمایه گذاری کردند.

در سال ۱۷۰۴ میلادی، اولین ماشین کاغذسازی ساخته شد و به یاد این دو برادر اسم این ماشین را laquo;فورد رینرraquo; گذاشتند.

کاغذسازی

پس از این، دستگاه های دیگری ساخته شد که در کار آماده سازی خمیر کاغذ بسیار کارآمد بودند. سرانجام در سال های پایانی سده نوزدهم میلادی، دستگاهی ساخته شد که همه مرحله های آماده سازی خمیر تا ساختن برگه های کاغذ را انجام می دهد. نمونه های امروزی این دستگاه های خودکار نزدیک ۱۰۰ متر داراز و ۴ متر پهنا دارند و کاغذ را به صورت طاقه های استوانه ای بزرگی می سازند که ممکن است بیش از ۲۰ تن وزن داشته باشند.

امروزه کشورهاى سوئیس و آلمان در ساخت کاغذ مقدم بر کشورهاى دیگرند و انواع و اقسام کاغذهاى سفید و رنگى را تولید مى کنند.

در همین روز:

  • کشف انرژی حرارتی زغال سنگ در انگلستان (۱۸۰۵ میلادی)
  • اولین اقدام برادران رایت برای پرواز (۱۹۰۳ میلادی)
  • کشف قطب جنوب توسط laquo;روآلد آموندسنraquo; دریانورد نروژی (۱۹۱۱ میلادی)
  • برقراری اولین تماس بین کره زمین و سیاره زهره (۱۹۶۲ میلادی)
  • تأیید توافقrlm; نامه صلح بوسنی معروف به laquo;صلح دیتونraquo; در آمریکا (۱۹۹۵ میلادی)

منبع :

گردآوری توسط کانال و سایت آکابانو

لايک انتشار در تلگرام